Czym jest bakuchiol pod względem chemicznym
Bakuchiol to meroterpenowy fenol, czyli związek organiczny pochodzenia roślinnego. Bywa nazywany „roślinnym retinolem”, choć chemicznie nie ma z retinolem nic wspólnego.
Nie jest retinoidem, nie jest pochodną witaminy A i nie należy do tej samej grupy związków. Jego budowa cząsteczkowa jest inna niż budowa retinolu.
To rozróżnienie warto zapamiętać od początku, podobieństwo bakuchiolu do retinolu dotyczy działania na skórę, a nie budowy chemicznej.
Z jakiej rośliny pochodzi bakuchiol
Głównym źródłem bakuchiolu są nasiona rośliny Psoralea corylifolia, znanej także jako babchi. W literaturze można spotkać również nazwę Cullen corylifolium.
Bakuchiol wykryto także w innych roślinach, między innymi w Psoralea glandulosa, Pimelea drupacea, Ulmus davidiana, Otholobium pubescens oraz Piper longum. W kosmetologii najczęściej mówi się jednak o babchi, bo to właśnie ta roślina jest najważniejszym i najlepiej rozpoznanym źródłem bakuchiolu.
Psoralea corylifolia była wykorzystywana w tradycyjnych systemach medycznych Azji, zwłaszcza w medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej. Stosowano ją między innymi w kontekście problemów skórnych.
Współczesna kosmetologia nie korzysta jednak z całej rośliny jako takiej, tylko z bakuchiolu jako oczyszczonego, dobrze zdefiniowanego składnika. To ważna różnica, działanie ekstraktu z rośliny i działanie izolowanego bakuchiolu nie są tym samym.
Skąd bierze się bakuchiol w kosmetykach
Bakuchiol kosmetyczny pozyskuje się z nasion babchi (Psoralea corylifolia) — rośliny rosnącej w Azji w Indiach, Chinach, Pakistanie i regionie Himalajów.
Nasiona są suszone i rozdrabniane, a potem poddawane ekstrakcji, w której związki rozpuszczalne oddziela się od materiału roślinnego. Do ekstrakcji stosuje się etanol lub nadkrytyczny CO₂.
Uzyskany ekstrakt jest oczyszczany, aby oddzielić bakuchiol od pozostałych związków rośliny. Powstaje w ten sposób surowiec o określonej czystości i powtarzalnym składzie. Część bakuchiolu kosmetycznego otrzymuje się też syntetycznie — jako tę samą, dobrze zdefiniowaną cząsteczkę.
Bakuchiol ma postać oleistej cieczy o barwie od bezbarwnej do jasnożółtej. W składzie INCI występuje pod nazwą Bakuchiol.
To nie to samo co ekstrakt z babchi. Nazwa Psoralea Corylifolia Seed Extract oznacza ekstrakt z nasion, czyli mieszaninę wielu związków rośliny. Nazwa Bakuchiol wskazuje na pojedynczy, wyizolowany składnik.
Jakie ma właściwości
Bakuchiol działa antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwstarzeniowo i rozjaśniająco. W pielęgnacji skóry jest ceniony przede wszystkim za wpływ na wygładzenie, jędrność, elastyczność, koloryt i ogólną kondycję skóry.
Jako antyoksydant pomaga ograniczać wpływ stresu oksydacyjnego na skórę. To ważne, ponieważ wolne rodniki przyspieszają procesy starzenia, osłabiają kondycję skóry i mogą nasilać nierówny koloryt. Z tego powodu bakuchiol pojawia się w kosmetykach ukierunkowanych na skórę dojrzałą, zmęczoną, narażoną na stres środowiskowy i utratę jędrności.
Jego działanie przeciwzapalne sprawia, że jest interesującym składnikiem dla skóry wrażliwej, reaktywnej i problematycznej. W badaniach laboratoryjnych bakuchiol wykazywał również aktywność antybakteryjną, między innymi wobec bakterii związanych z trądzikiem. To wyjaśnia, dlaczego pojawia się w kontekście pielęgnacji skóry z niedoskonałościami, nierówną strukturą i skłonnością do stanów zapalnych.
Największe zainteresowanie wzbudziło jednak jego działanie zbliżone do działania retinolu. Bakuchiol jest badany w kontekście procesów związanych z odnową skóry, syntezą kolagenu, elastycznością i strukturą naskórka. Dlatego pojawia się w formułach ukierunkowanych na wygładzenie, poprawę jędrności, bardziej równy koloryt, drobne zmarszczki i utratę sprężystości.
Jego przewaga polega na łagodności. Bakuchiol działa w podobnym kierunku pielęgnacyjnym co retinol, ale jest znacznie lepiej tolerowany przez skórę. Nie daje typowego dla retinolu przesuszenia, pieczenia, łuszczenia i podrażnienia, dlatego dobrze sprawdza się również przy cerze wrażliwej.
To właśnie dlatego bakuchiol dobrze pasuje do pielęgnacji skóry wrażliwej, suchej, dojrzałej i wymagającej. Może być stosowany w formułach ukierunkowanych na oznaki starzenia, utratę jędrności, nierówną strukturę skóry, przebarwienia i skórę skłonną do niedoskonałości.
Dlaczego stał się tak popularny
Popularność bakuchiolu wzrosła, gdy odkryto, że działa na skórę podobnie do retinolu, wygładza, poprawia jędrność, elastyczność i koloryt. Jednocześnie jest znacznie łagodniejszy - bez typowego dla retinolu przesuszenia, pieczenia i złuszczenia.
To połączenie okazało się bardzo atrakcyjne, składnik pochodzenia roślinnego, badany w kontekście oznak starzenia, elastyczności, nierównej struktury skóry i przebarwień, a jednocześnie łagodny dla skóry i odpowiedni także przy cerze wrażliwej.
Warto jednak zachować precyzję. Bakuchiol nie jest „naturalnym retinolem”. Jest osobnym składnikiem, o innej budowie chemicznej, który może dawać zbliżony kierunek działania pielęgnacyjnego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy bakuchiol jest naturalny?
Tak. Bakuchiol stosowany w kosmetykach {iossi} jest składnikiem pochodzenia roślinnego, pozyskiwanym z nasion Psoralea corylifolia. Zgodnie z dokumentacją surowca jego Natural Index i Natural Origin Index według ISO 16128 wynoszą 1.
Czy bakuchiol to retinol roślinny?
Nie w sensie chemicznym. Bakuchiol nie jest retinoidem ani pochodną witaminy A. Określenie „roślinny retinol” odnosi się do podobieństwa działania, a nie do budowy cząsteczki.
Z czego produkuje się bakuchiol do kosmetyków?
Bakuchiol stosowany w kosmetykach najczęściej pozyskuje się z nasion Psoralea corylifolia, czyli babchi. To główne i najlepiej udokumentowane źródło surowca kosmetycznego. Związek ten wykryto i wyizolowano także z innych roślin, między innymi Psoralea glandulosa, Ulmus davidiana, Otholobium pubescens i Piper longum. W praktyce kosmetycznej podstawowe znaczenie ma jednak bakuchiol pozyskiwany z babchi.
Czytaj więcej
Składniki aktywne dla skóry dojrzałej i wrażliwej